પક્ષી સૃષ્ટિના શ્રેષ્ઠ સિવિલ એન્જિનિઅર્.

જેમ મનુષ્યજીવનની મુખ્ય જરૃરિયાતો રોટી, કપડાં અને મકાન છે તેમ પંખીઓની મુખ્ય જરૃરિયાત ખોરાક ઉપરાંત રહેઠાણ ગણાવી શકાય. આપણાં સાહિત્યકારો ભલે લખે કે 'સાંજ પડે અને પંખીઓ પોતપોતાના માળામાં પાછા ફરે છે' કે 'પંખીઓ માળામાં રહે છે.' પરંતુ પક્ષીવિદ્દો આ વાતને નકારે છે. પક્ષીવિદ્દોના મતઅનુસાર પંખીઓ ઋતુગામી છે અને પ્રજનન ઋતુમાં માત્ર પોતાના ઈંડાને સેવવા પૂરતો જ માળો બાંધે છે. પંખીની કેટલીક જાતોમાં નરપંખી જ માળો બાંધે છે જ્યારે અમુક જાતોમાં નર અને માદા બંને સાથે મળીને માળો બાંધે છે. આપણે ભલે તેવું માનતા હોઈએ કે મનુષ્ય જ કુશળ બિલ્ડર છે અને બાંધકામ ઈજનેરી કૌશલ્યના નમૂનારૃપ સુંદર ઘરો બનાવી જાણે છે. પણ એવું નથી. કેટલાંક પંખીઓ પણ પંખી જગતના શ્રેષ્ઠ બિલ્ડર છે. આ પંખીઓ પોતાના માળા એટલા સુંદર બનાવે છે કે એમનું રચના કૌશલ્ય, એમની સ્થાપત્યકલા, એમની ઈજનેરી કુશળતાનો સાચો ખ્યાલ તો એમના માળાને પ્રત્યક્ષ જોઈએ ત્યારે જ આવે. તેમ છતાં આવા પક્ષીજગતનાં કેટલાક શ્રેષ્ઠ બિલ્ડર પંખીઓ વિશે આજે વાત માંડવી છે. આપણે સૌ જાણીએ છીએ તેમ સમગ્ર પંખી સૃષ્ટિમાં સુગરી (Baya weaver) એ ઉત્તમ માળા ઈજનેર ગણાય છે. માળો બનાવવાની કુશળતા અને કલામાં સુગરીને કોઈ ન પહોંચે. ચોમાસા સિવાય સામાન્ય ચકલી જેવું લાગતું આ પંખી ચોમાસામાં જેવી તેની પ્રજનન ઋતુ શરૃ થાય કે નરનું માથું અને છાતી પીળો રંગ ધારણ કરે. ગળું અને કર્ણપ્રદેશ ઘેરો કથ્થાઈ રંગ ધારણ કરે. ચોમાસામાં લીલા તાજા ઘાસના સેંકડો તણખલાં એકઠાં કરી લાવીને નરસુગરીની ટોળી સાથે મળીને નિરાંતે માળો ગૂંથે. નદી, તળાવ કે કૂવાના કાંટા પર ઝૂકતી હોય તેવી કાંટાળા વૃક્ષની ડાળી પસંદ કરી તેના પર માળો બાંધવાનું શરૃ કરે. ઘાસના લીલા તણખલા, કૂણા પાન વગેરેને ગૂંથતા જાય અને ચીઈઈ... ચીઈઈ... ના મધૂર કલરવ સાથે ઉત્તેજનામાં પાંખો ફફડાવતા સમૂહમાં ગાયા કરે. દરેક નર પોતાનું માળો ગૂંથવાનું કૌશલ્ય દેખાડી માદાને રીઝવવા પ્રયત્ન કરે. જો માદા માળાનો સ્વીકાર કરી તેના પર બેસે તો જ બધા નર તે માળો પૂરો કરે. જે નરના ગૂંથણી કૌશલ્યથી માદા પ્રસન્ન થઈ હોય તે નર સાથે માદા સંવનન કરે અને બેથી ચાર સફેદ ઈંડા મૂકે. સુગરીનો માળો તો બધાએ જોયો જ હશે. લટકતા ચંબુ આકારનો, નીચે તરફ લાંબો નળાકાર દરવાજો હોય. ચંબુ આકારમાં ત્રણથી ચાર ખંડો હોય. ઈંડા મુકવાના કક્ષ પાસે ઘૂમ્મટમાં ભીની માંટી ચોંટાડવામાં આવે જેમાં માદા ઈંડા મૂકે. માળો ગૂંથવાની આગવી કલા માટે દરજીડો (Tailor-Bird) પણ પ્રખ્યાત છે. ચપળ, નાનું, લીલાશ પડતા પીળા રંગનું આ ઠસ્સાદાર પંખી ઝાડ કે છોડના એકથી ચાર પાન લઈ તેની ધારને વનસ્પતિના રેસા કે તાંતણાથી એક સરખું માપ રાખીને એવા સરસ ટાંકા લે કે જાણે કોઈ કુશળ દરજી એ સિલાઈ ન કરી હોય! વળી, સિવેલા ટાંકા સરકી ન જાય તે માટે છેલ્લા ટાંકા પાસે દોરાને બરાબર ગાંઠ મારે. આ રીતે ચાર પાંદડાની થેલી સીવી તેમાં વચ્ચે રૃ, વાળના ગૂંચડા, નાના-નાના પીંછા વગેરે વસ્તુઓ એકઠી કરી લાવી તેની સુંવાળી ગાદી બનાવે. જેમાં તેની માદા આસમાની ધોળા ભૂરાશ પડતા રાતા છાંટણાવાળા ૩ થી ૪ ઈંડા મૂકે. બહુજ સ્ફૂર્તિલું અને આનંદી પંખી. પ્રજનન ઋતુમાં નરની પૂંછડીના બે પીંછા વચ્ચેથી બહાર નીકળી ઊંચા થતા જોવા મળે. પાતળા બાંધાનું લાંબી પૂંછડીવાળું ઘેરા રાખોડી રંગનું સ્ફૂર્તિલું પંખી એટલે ફડક ફુત્કી (Ashy Prinia) ખેતરના શેઢે, વાડ, જળાશયોના ચીયામાં કે ઘાસના બીડમાં લપાતું-છૂપાતું ફરે. હરતાં-ફરતાં લાંબી પૂંછડી આમતેમ હલાવ્યા કરે અને ઉત્સાહપૂર્વક તુલ્વી-તુલ્વી-તુલ્વી... એવું સતત બોલ્યા કરે. તેથી જ તેનું નામ પડયું ફડક ફુત્કી. માર્ચથી સપ્ટેમ્બર તેની પ્રજનન ઋતુ ગણાય પરંતુ મોટે ભાગે વરસાદ પડી ગયા પછી માળો બાંધે. માળા બે-ત્રણ પ્રકારે બનાવી જાણે. એક તો દરજીડાની જેમ બે-ત્રણ પાંદડા સીવીને, બીજું પાંદડાની આજુબાજુ સાંઠીઓને ગોઠવીને લંબગોળ માળો બનાવે તો ક્યારેક માત્ર સળીઓનો જ માળો ગૂંથે. જેમાં તેની માદા ૩-૪ લાલ-કાળાં ટપકાંવાળા ઈંડા મૂકે. પ્રજનન ઋતુમાં ખૂબ મીઠું ગાય અને સાથે બુલંદ સિસોટી જેવા અવાજ કરે. માત્ર શ્વેત-શ્યામ રંગ ધરાવતું અને આકર્ષક દેહલાલિત્યનું માલિક પ્રકૃતિનું ખૂબ લાડકવાયું પંખી તે દૂધરાજ. (Asian Paradise flycatcher). બાગ-બગીચા અને વૃક્ષની ઘટાઓમાં નિવાસ કરતા દૂધરાજની પ્રજનન ઋતુ ફેબુ્રઆરીથી જુલાઈ ગણાય. આ ઋતુમાં જમીનથી ૨-૫ મીટરની ઊંચાઈ પર ઝાડની મજબૂત ડાળી પર કે ગીચ ઝાડીઓમાં ઘાસના ઝીણાં તણખલા અને રેષાઓ ગૂંથીને કપ જેવો સુંદર માળો બનાવે. જેમાં તેની માદા ૩-૫ આછા ગુલાબી અને ભૂરા છાંટણાવાળા ઈંડા મૂકે. તેની લોંકી અને ગુંલાટ મનમોહક. એક ડાળથી બીજી ડાળ પર ખૂબ નજાકતથી ઊડાન ભરતા દૂધરાજને નિહાળવો તે લ્હાવો ગણાય. જળાશયોની આસપાસ નિવાસ કરતું માટીમાંથી માળો બનાવતું અદ્ભુત પંખી તે તારોડિયું (wire-tailed swallow) ગરદન સહિત ઉપરનો ભાગ ઘેરા ચળકતા વાદળી રંગનો પણ માથું કથ્થાઈ. નીચેનું આખું શરીર ચળકતા સફેદ રંગનું. પાંખો લાંબી અને પૂંછડી ખાંચાવાળી. પૂંછડીના બહારની તરફના પીંછા વાયર જેવા લાંબા. તેથી જ અંગ્રેજીમાં તેને wire-tailed bird તરીકે ઓળખાય. સામાન્ય રીતે માર્ચથી સપ્ટેમ્બર તેની પ્રજનન ઋતુ. તેમ છતાં આખું વર્ષ અનુકૂળતા મુજબ ગમે ત્યારે પાણીની નજીકની દિવાલ પર ગારા કે માટીનો અડધા વાટકા જેવા આકારનો ચોંટાડેલો માળો બાંધી તેમાં પીંછાની સુંદર ગાદી કરે. જેમાં તેની માદા ૩ થી ૫ સફેદ ઈંડા મૂકે. પાણીની સહેજ ઊંચે, સામા પવને ખાંચાવાળી સુંદર પૂંછડીનો પંખો બનાવીને સમૂહમાં ઊડતાં તારોડિયા ઉઠવામાં કુશળ. આનંદ પૂર્વક ધીમું, મીઠું ચીટ... ચીટ... ચીટ એવું બોલ્યા કરે. મૂળ દક્ષિણ ભારતનું પણ ઉનાળાની મધ્યમાં માત્ર પ્રજનન અર્થે ગુજરાતનું મહેમાન બનતું વિવિધ ચમકદાર રંગોનું સુંદર પંખી તે નવરંગ (Indian Pitta). કુદરતે ખૂબ નિરાંતવા જીવે બધાં જ રંગોને પાસે રાખીને નવરંગને ઘડયું હોય તેમ જણાય છે. માથું મોટું બદામી, વચ્ચે કાળો પટ્ટો. નેણ સફેદ, પીઠ લીલી, ઢીંઢું વાદળી, પૂંછડી કાળી પણ છેડેથી આછી વાદળી અને પાંખો કાળાશ પડતી લીલી. જેમાં સફેદ ચાઠું જે ઊડે ત્યારે દેખાય. ખભો લીલા વાદળી રંગનો. દાઢી અને ગળું સફેદ. શરીરનો નીચલો ભાગ બદામી. બે પગ વચ્ચેથી પૂંછડી સુધીનો રંગ સિંદૂરિયો ચળકતો. ચાંચ નારંગી-બદામી, પગ ઘઉંવર્ણા. ખૂબ સૌંદર્યવાન હોવાને કારણે ગુમાની હોવાથી થોડું ઝઘડાખોર પણ ખરું. સામાન્ય રીતે એકલ-દોકલ જોવા મળે. મે મહિનો શરૃ થતાં જ દક્ષિણ ભારતમાંથી ગુજરાતમાં આવે. નીચા ઝાડની ડાળીઓમાં ઘાસ, સૂકાપાન, મૂળિયા વગેરે ગોઠવીને મોટા દડા જેવો માળો બાંધે. જેમાં એક તરફ દરવાજો રાખે. જેમાં આછા જાંબુડી ટપકાંવાળા સફેદ ઈંડા મૂકે. ચોમાસું ગાળી, બચ્ચા ઉછેરી ઓગષ્ટ માસમાં ફરી દક્ષિણ ભારત તરફ પ્રસ્થાન કરી જાય. દેશના અન્ય વિસ્તારોમાં ખૂબ જોવા મળતો રાખોડી ચિલોત્રો (Indian Grey Hornbill) ગુજરાતમાં દૂર્લભ ગણાય છે. બેડોળ આકાર ધરાવતું બદામી-રાખોડી રંગનું આ મોટું પંખી ઘાટી વનરાજીમાં જ નિવાસ કરે છે. એપ્રિલથી ઓગષ્ટ તેની પ્રજનન ઋતુ ગણાય છે. આ ઋતુમાં માદા પીંછા ખેરવી નાખી સાવ બોડકી બની જાય અને મોટા વૃક્ષની બખોલમાં ઘૂસી જાય. માત્ર ચાંચ પ્રવેશી શકે તેટલી જગ્યા રાખી નર ચિલોત્રો આ બખોલને કાદવ, માટી કે પોતાની ચરકથી છાંદી દે. જાતે વહોરેલી કેદ દરમિયાન માદા ૨ થી ૪ સફેદ ઈંડા મૂકે. માદા માટે ખોરાકની વ્યવસ્થા નર કરે. બચ્ચાં થયા બાદ માદા જાતે માળો તોડી બહાર આવે. ફરી માળો પહેલા જેવો જ છાંદી દઈ, નર-માદા બંને બચ્ચા માટે ખોરાક શોધી લાવી બચ્ચાને પોષે. નમણો દેહ, ચપળ રીતભાત અને મીઠો અવાજ ધરાવતું ગુજરાતમાં ખૂબ જોવા મળતું પંખી તે નાનો પતંરગો (Small Bee-eater) હવામાં ઊડતી નાની-મોટી જીવાતો જેવી નજરે ચડે કે તરત જ ચાંચમાં પકડી લઈને વીજળીના તાર પર કે ઝાડની ડાળી પર નિરાંતે બેસી જાય. જીવડાંને તાર કે ડાળી સાથે ડાબી-જમણી બાજુ અથડાવી-અથડાવીને અધમૂવું કરી નાંખે અને પછી ગળી જાય. ચમકતો લીલો રંગ, માથું અને ડોક સોનેરી ઝાંયવાળા રતુંબડા, ગળે કાળો કાંઠલો અને લાલચોળ આંખો ધરાવતું આ પંખી ખૂબ નમણું છે. ફેબુ્રઆરીથી મે માસ તેની પ્રજનન ઋતુ ગણાય છે. નદીની ભેખડો કે કુવાની પોચી દિવાલમાં જ્યાં ઊંડા દર બનાવી શકાય ત્યાં એકાદ મીટરથી પણ વધુ ઊંડાઈની સુરંગ બનાવીને સમૂહમાં પ્રજનન કરે છે. સુરંગના છેડે મોટો ગોળ દડા જેવો કક્ષ બનાવી તેમાં માદા ૩ થી ૭ સફેદ ઈંડા મૂકે છે. પતરંગા સવારે ખૂબ મોડે સુધી સુવે છે. અન્ય પંખીઓની સરખામણીમાં ખૂબ ઉંઘણશી છે. ંઅંતે, માનવ હોય કે પંખી જીવન વ્યતિત કરવા માટે દરેકે આવશ્યકતાઓની પૂર્તિ તો કરવી જ પડે છે. આપણી પાસે તો મકાન બાંધવા સિવિલ એન્જિનિયર્સ, આર્કિટેકચર્સ, કડિયા, કોન્ટ્રાક્ટર આ બધાની મોટી ફોજ છે. જ્યારે પંખીઓ... તેમને તો પોતાના માળાના બાંધકામ માટે ‘All in one ' ખૂદ પોતાની જાત પર જ આધાર રાખવો પડે છે. આખરે કુદરત સૌને પોતાની જરૃરિયાતનું કામ તો શીખવી જ દે છે અને એ પણ કેટલી કલા-કારીગરી પૂર્ણ... બરાબરને ? - મીતા એચ. થાનકી Source: http://www.gujaratsamachar.com/20101130/purti/science/sci4.html

રક્તચંદન નિકાસ કૌભાંડ, કસ્ટમ્સ એક્સાઈઝના બે સુપ્રિ.ની સંડોવણી.

રાજકોટ તા.૨૮
મુંદરા પોર્ટ પરથી મમરા અને વેફર ભરેલા હોવાના નામે દુબઈ નિકાસ કરવામાં આવેલા કન્ટેનરમાંથી રૂ.૪ કરોડની કિંમતના રકતચંદનનું લાકડું ઝડપી લીધા બાદ નિકાસકાર નિલેશ સીયાણીની ઘરપકડ કરવામાં આવી છે. આ ગેરકાનુની કામ કરવા માટે ભૂજ એકસાઈઝ રેન્જના સુપ્રિ. મુંદરા કસ્ટમ્સના સુપ્રિ.તથા એક પ્રોબેશન ઈન્સ્પેકટરને રૂપિયા આપ્યા હોવાનું નિલેશે સ્ફોટક સ્ટેટમેન્ટ આપતા ખળભળાટ મચી ગયો છે.

• એક ઈન્સ્પેકટર પણ સંડોવાયેલો : હજુ પણ તોળાતી વધુ ધરપકડ

મુંદરા પોર્ટ પર શીપીંગ એજન્ટના માણસ એવા દક્ષિણ ભારતીય શખ્સ દ્વારા તમામ વ્યવસ્થા કરવામાં આવતી હતી. બંને સુપ્રિ.રાજકોટ એકસાઈઝ કમિશનોરેટના હોવાથી આ પ્રકરણમાં ડી.આર.આઈ.ટુંકસમયમાં ધગધગતો રિપોર્ટ પેરેન્ટ કમિશનોરેટ આપશે તેમ જણાઈ રહ્યુ છે.ગાંધીધામ ડી.આર.આઈ. દ્વારા જયારથી રકતચંદનના લાકડાના કન્ટેનરને ઝડપવામા આવેલ છે ત્યારથી સંદેશ દ્વારા આ સ્ટફ કન્ટેનરમાં એકસાઈઝ અને કસ્ટમ્સના અધિકારીઓની મીલીભગત હોવાનું અહેવાલ આપવામા આવતા હતા તે અઃક્ષરશ સાબિત થઈ રહ્યુ છે. ડી.આર.આઈ. દ્વારા જેલહવાલે કરવામાં આવેલ નિલેશ સીયાણીની ઘરપકડ કરવામા આવ્યા બાદ તેણે ડી.આર.આઈ.સમક્ષ જણાવેલ છે કે, આ પ્રથમ શીપમેન્ટ નથી. આ પહેલા પણ સાત શીપમેન્ટ થઈ ચૂકયા છે. દર વખતે ફેકટરી સ્ટફીંગ કરવામાં આવતું હતું. પ્રિ-પ્લાન મુજબ તમામ કાર્યવાહી પુર્ણ કરવામા આવતી હતી. સૌ પ્રથમ ભુજ એકસાઈઝ રેન્જના સુપ્રિ.ને વિશ્વાસમાં લેવામાં આવ્યા હતાં. તેમનો ઈતિહાસ પણ ખરડાયેલો છે. કેમ કે,  આ પહેલા પણ જયારે તેઓ કાસેઝમાં ફરજ બજાવતા હતા ત્યારે સી.બી.આઈ. દ્વારા તેમને ત્યાં દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા અને કોઈના આર્શીવાદથી કે, ગમે તે રીતે છેલ્લા આઠ વર્ષથી માત્ર કચ્છમાં જ ફરજ બજાવી રહ્યા છે. ખરડાયેલો ઈતિહાસ હોવા છતાં તેમને સેન્સેટીવ મનાતી ભુજ રેન્જમાં પોસ્ટીંગ કેમ આપવામા આવ્યું તે પણ એક તપાસનો વિષય છે.
ભુજ રેન્જ સુપ્રિ.સાથે સેટીંગ થઈ ગયા બાદ ડીપાર્ટમેન્ટ માટે નવા નિશાળીયા મનાતા એવા પ્રોબેશન પર રહેલા ઈન્સ્પેકટરને કામગીરી કરવાની હતી અને તે પણ ગાંધીછાપના કારણે વિના સંકોચે કામગીરી પુર્ણ કરી દેતો હતો. કન્ટેનર સીલ કરવામા આવ્યા બાદ સીધું જ મુંદરા જતું હતું. જયાં પણ રાજકોટ કમિશનોરેટમાંથી કસ્ટમ્સમાં ડેપ્યુટેશનમાં ગયેલા સુપ્રિ. દ્વારા કાંઈ પણ વિચાર કર્યા વગર સીધો લેઈટ એક્ષપોર્ટ ઓર્ડર(એલ.ઈ.ઓ.) આપી દેવામાં આવતો હતો. ત્યારબાદ શીપીંગ એજન્સીમાં કામ કરતા અને બહું ટુંકાસમયમાં લાખો રૂપિયામાં આળોટવા માંડેલા દક્ષિણ ભારતના શખ્સ દ્વારા કન્ટેનરને જહાજમાં લોડ કરવામા આવતું હતું.આ કામગીરી કરવા માટે તેને ખોબલા મોઢે રૂપિયા આપવામા આવતા હોવાનું જાણવા મળેલ છે.એક રીતે જોઈએ તો નિકાસકાર કરતા અધિકારીઓની જવાબદારી પ્રથમ ફીકસ થાય છે કારણ કે જેમના શીરે ગેરકાનુની કામ રોકવાની જવાબદારી છે તેઓ દ્વારા જ જો આર્િથક લાભ માટે થઈને કામ કરે તો પ્રથમ તેઓ સામે કડક પગલા લેવા જરૂરી બને છે.
ડી.આર.આઈ.દ્વારા ટુંકસમયમાં સંડાવાયેલ એકસાઈઝ-કસ્ટમ્સના સ્ટાફ બાબતે રાજકોટ એકસાઈઝ કમિશનોરેટને રિપોર્ટ કરવામા આવનાર છે અને ત્યારબાદ રાજકોટ એકસાઈઝ કમિશનર દ્વારા ખાતાકીય પગલા લેવામાં આવશે
આ પહેલા સાત કન્ટેનર નિકાસ થઈ ચુકયા છે
રાજકોટ તા.૨૮
ડી.આર.આઈ.દ્વારા દુબઈથી પરત મંગાવવામા આવેલ ભુજની નિકાસકાર પેઢીના મમરા અને વેફરના કન્ટેનરમાંથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર કિંમત પ્રમાણે રૂ.૪ કરોડનું રકતચંદનનું લાકડું ઝડપાયા પહેલા સાત કન્ટેનર મુંદરા પોર્ટ પરથી નિકાસ થઈ ચુકયા હોવાનું જેલહવાલે કરવામા આવેલ નિલેશ સીયાણી દ્વારા ડી.આર.આઈ.ને આપેલા નિવેદનમાં જણાવેલ છે.ત્યારે ડી.આર.આઈ.દ્વારા અગાઉ કોની સાથે નાણાકીય વ્યવહાર કરીને પ્રતિબંધિત લાકડાની નિકાસ કરવામા આવી હતી તેની તપાસ કરવામા આવી રહી છે કે પછી અગાઉના શીપમેન્ટમાં પણ એકસાઈઝ-કસ્ટમ્સના સ્ટાફને વિશ્વાસમાં લઈને કામ કરવામા આવ્યું હતું
નિલેશ સીયાણી દ્વારા ભુજની સંસ્થાને રૂ.૫૦ લાખનું દાન
રાજકોટ તા.૨૮
રકતચંદનના લાકડાની દાણચોરી કરવાના કેસમાં ડી.આર.આઈ.એ જેલહવાલે કરેલા ભુજના માધાપરના નિકાસકાર નિલેશ સીયાણી દ્વારા ભુજની એક સંસ્થાને ચેરેટી કામ માટે રૂ.૫૦ લાખ રોકડાનું દાન આપવામા આવેલ હોવાનું જાણવા મળેલ છે.જોકે ડી.આર.આઈ.ને આ બાબતમાં ઓછો રસ છે કારણ કે આ મામલો આવકવેરાનો છે એટલે કદાચ આવકવેરાને જાણ કરવામા આવશે અથવા તો આવકવેરા,એકસાઈઝ અને કસ્ટમ્સની આર.ઈ.સી.ની મીટીંગમાં આ મુદાની ચર્ચા કરવામા આવશે તેમ જાણકાર વર્તુળો જણાવી રહયા છે.
Source: http://www.sandesh.com/sandesh_article.aspx?newsid=242366

ગીર જંગલમાં સફાઈ અભિયાન, ૧ ટન પ્લાસ્ટિક એકત્ર કરાયું.

જૂનાગઢ, તા.૨૯
હાલમાં પ્રવાસની મોસમ ખિલી છે. અને ગિર જંગલમાં મોટા પ્રમાણમાં પ્રવાસીઓ આવી રહ્યા છે. ત્યારે જંગલમાં વન્યપ્રાણીઓ અને પર્યાવરણ માટે ખતરારૂપ એવા પ્લાસ્ટિકના કચરાને સાફ કરવા માટે વનવિભાગ દ્વારા અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. તેમજ છ કલાક જેટલા સમયમાં એકાદ ટન પ્લાસ્ટિક જંગલના રસ્તા પરથી એકત્ર કરાયું હતું.

• વાણીવાવ નાકાથી સાસણ સુધી ૧ર કિ.મી.નો રસ્તો સાફ કરાયો

ગિર જંગલમાં અત્યારે મોટા પ્રમાણમાં પ્રવાસીઓ આવી રહ્યા છે. અને પ્રવાસીઓ દ્વારા જંગલમાંથી પસાર થતા રસ્તાઓ પર મોટા પ્રમાણમાં પ્લાસ્ટિકના રેપર ફેંકવામાં આવ્યા હોય છે. આ પ્લાસ્ટિક વન્ય પ્રાણીઓ અને પર્યાવરણ માટે ખતરારૂપ સાબિત થાય છે. પરિણામે ગિર પશ્ચિમ વનવિભાગના ડી.સી.એફ. આર.ડી.કટારાના નેજા હેઠળ સફાઈ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. જેમા આર.એફ.ઓ. કુરેશી સહિતના વનવિભાગના કર્મચારીઓ તેમજ સ્થાનિક હોટલના કર્મચારીઓ પણ જોડાયા હતાં.
ગિર જંગલમાં વાણીયાવાવ નાકાથી શરૂ થતા રસ્તા પર સવારે ૮ કલાકે સફાઈ અભિયાન શરૂ કરાયા બાદ બપોરે ર વાગ્યા સુધીમાં સાસણ સુધીના ૧ર કિ.મી.ના રસ્તા પરથી સફાઈ કરવામાં આવી હતી. અને જંગલમાંથી આશરે એકાદ ટન પ્લાસ્ટિક ટેમ્પો ભરીને એકત્ર કરાયું હતું. ખાસ કરીને વેફર તથા અન્ય વસ્તુઓના રેપર તેલની વાસથી આકર્ષાઈને વન્ય પ્રાણીઓ ખાઈ જતા હોવાથી તેનાથી પ્રાણીઓના મોત નિપજતા હોય છે. તેમજ જંગલને પણ આ પ્લાસ્ટિક મોટી હાની પહોંચાડે છે. માટે પ્રવાસીઓને પણ જંગલમાં પ્લાસ્ટિક ન ફેંકવા માટે વનવિભાગ દ્વારા અપીલ કરવામાં આવી છે.
Source:http://www.sandesh.com/sandesh_article.aspx?newsid=242605

ધારી આસપાસ વૃક્ષોનો સોંથ છતાં જંગલખાતાનું મૌન.

ધારી, તા.૨૭
ધારી જંગલખાતાને પ્રેમપરા આસપાસના વિસ્તારમાં વૃક્ષોનું નિકંદન કાઢવામાં આવી રહ્યાની  જાણ જંગલખાતાને કરવા છતાં કોઈ પગલા લેવામાં  ન આવતા  પ્રકૃતિ પ્રેમીઓમાં રોષ ફેલાયો છે અને  ગાંધી ચિંધ્યા રાહે આંદોલનની  ચિમકી ઉચ્ચારાઈ છે.

• વનપ્રેમીની પગલા ન લેવાય તો આંદોલનની ચિમકી

ગીરનું નાકુ ગણાતા ધારીના પ્રેમપરામાં  સાતેક વર્ષથી વૃક્ષોની સેવા કરતા વન પ્રેમી ભીખુભાઈએ આ વિસ્તારમાં કિમતી વૃક્ષોનું નિકંદન કાઢવામાં આવી રહ્યાની જાણ વનસંરક્ષક, મામલતદાર તેમજ  તાલુકા વિકાસ અધિકારીને કરી હતી અને આવી રીતે કૂદરતી સંપતીને લૂંટનારા સામે પગલા લેવા માંગ મુકી હતી  પરંતુ તંત્ર દ્વારા કોઈ જ પગલા લેવામાં  ન આવતા તેમજ અધિકારીઓએ આંખ આડા કાન કરતા  વનપ્રેમી ભીખુભાઈ જાદવે   ઉપવાસ આંદોલનની ચિમકી ઉચ્ચારી છે. અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, આ તાલુકામાં ગીર તરફના વિસ્તારમાંથી વૃક્ષો સતત ઓછા  થઈ રહ્યા છે  અને તેના કારણે પ્રાણીઓ  તેમના કૂદરતી રહેઠાણને બદલે વાડીઓમાં ધામા નાખે છે.
Source: http://www.sandesh.com/sandesh_article.aspx?newsid=242184

...તો લોકો મેદાને ઉતરશે.

અંધાત્રી (માંડવી), તા. ૨૮
વન વિભાગના અથાગ પ્રયાસો બાદ તાજેતરમાં દીપડીનાં બે બચ્ચાં તથા શનિવારના રોજ ભાતખાઈમાં એક દીપડો પકડાવા સિવાય ઝાઝી સફળતા મળી નથી. હંમેશાં સાથે રહેતું ગ્રામજનોનું ટોળું આ સર્ચ ઓપરેશનમાં બાધક હોવાનું જણાવી આર.એફ.ઓ.એ બે દિવસ ગ્રામજનોને સ્થળથી દૂર રહેવા સૂચના આપી હતી. વન વિભાગની ચેતવણી અને સૂચનાને ધ્યાને લઈ ગ્રામજનોએ નિર્ણય કર્યો છે કે, આપણે બે દિવસ સુધી કોઈ પણ વ્યક્તિએ વન અધિકારી સાથે દીપડો પકડવા જવું નહી, પરંતુ જો બે દિવસમાં વન વિભાગ દીપડો પકડવામાં નિષ્ફળ જશે તો ગ્રામજનો દીપડાને પકડવા મેદાનમાં ઉતરશે, એવી સામી ચેતવણી ગ્રામજનોએ વન વિભાગને આપી દીધી હતી.

• લોકોના ટોળાંને લીધે ફાયરિંગ કરવામાં મુશ્કેલી થઈ રહી છે : વન વિભાગ
• બે દિવસ ગ્રામજનોને સર્ચ ઓપરેશનથી દૂર રહેવા વન વિભાગની ચેતવણી

માંડવી તાલુકામાં આતંક મચાવનાર ત્રણથી વધુ માનવભક્ષી દીપડાને જીવતા કે મરેલા પકડવા સરકારે ફાયરિંગનો આદેશ આપી દીધો છે. હાલમાં વન કર્મચારીઓ વરેલી ગામ નજીક દીપડાને પકડવા ઠેરઠેર બકરીના મારણ ગોઠવી માંચડા પર બંદૂક લઈ તૈનાત જોવા મળી રહ્યા છે. દીપડાનેે પકડવા સતત વોચમાં રહેલા વન કર્મચારીઓને આ માનવભક્ષી દીપડા રીતસરના મથાવી રહ્યા છે. દીપડાને પકડવા જંગલ ખાતાએ હાથ ધરેલા સર્ચ ઓપરેશન હેઠળ પાંજરા, શૂટરો અને સ્ટ્રેકરની ગોઠવણ કરી છે. વન વિભાગની કામગીરી બાબતે સબ ડી.એફ.ઓ. ડી.એસ.ચૌધરીનો સંપર્ક કરતા જણાવ્યું હતું કે, અહીં લોકો જ અમને નડી રહ્યા છે. આખો દિવસ લોકોનું ટોળું અમારી સાથે રહેતા દીપડાને સહેલાઈથી પકડી શકાતો નથી તેમજ ફાયરિંગ કે અન્ય હથિયારોનો ઉપયોગ કરી શકાતો નથી. ગ્રામજનો બે દિવસ આ સર્ચ ઓપરેશનથી દૂર રહે તો  દીપડાને ઝબ્બે કરવામાં સફળતા મળી શકે તેમ છે. આરએફઓ રાજપૂતે જણાવ્યું હતું કે, આક્રમક બનેલા દીપડાને પકડવા હવે વન વિભાગે પણ આક્રમક વલણ અપનાવ્યું છે. ગામડાના હજી અંદરના ભાગે માચડા બનાવી શૂટરો આખો દિવસ તેમજ રાત્રિના સમયે તૈનાત રહીને બાજનજર રાખી રહ્યા છે. તેમજ ઉચ્ચ અધિકારીઓ અવારનવાર સ્થળનું નિરીક્ષણ કરી રહ્યા છે.
અત્રે ઉલ્લેખનીય છે કે, અત્યાર સુધી વન વિભાગે દીપડાને પકડવા કરેલા દાવાઓ પોકળ સાબિત થઈ રહ્યા છે. ચાર ચાર વ્યક્તિઓને ભરખી જનાર દીપડાઓને પકડવા વન વિભાગ વામણો પુરવાર થતા ચોમેરથી વન વિભાગ સામે ફીટકાર વરસી રહ્યો છે. હાલમાં ગામના ખેડૂતો ખેતરોમાં જતા કે દૂર કોેઈ કામ અર્થે એકલા જતા દરે છે, કારણ કે દીપડો ગમે ત્યારે હુમલો કરે છે જેથી સમગ્ર પંથકમાં ભયનો માહોલ સર્જાયો છે.
વન વિભાગ નિષ્ફળ જશે તો ગ્રામજનો આગળ આવશેઃ સરપંચ
અંધાત્રી (માંડવી): માંડવી તાલુકાના વરેલી ગામે વન વિભાગના કર્મચારીઓ સાથે ફરતું રહેતું લોકોનું ટોળું દીપડાને પકડવા અવરોધક બનતું હોવાનું સબ આરએફઓએ જણાવી લોકોને બે દિવસ દૂર રહેવા અપીલ કરી હતી, જેને પગલે ગામના સરપંચ ધનસુખભાઈએ અત્રે સંદેશ સાથેની મુલકાતમાં જણાવ્યું હતું કે, વન વિભાગની ચેતવણી અને સૂચનાને ધ્યાને લઈ ગ્રામજનોએ નિર્ણય કર્યો છે કે, આપણે બે દિવસ સુધી કોઈ પણ વ્યક્તિએ વન અધિકારી સાથે દીપડો પકડવા જવું નહી, પરંતુ જો બે દિવસમાં વન વિભાગ દીપડો પકડવામાં નિષ્ફળ જશે તો ગ્રામજનો દીપડાને પકડવા મેદાનમાં ઉતરશે, એવી સામી ચેતવણી ગ્રામજનોએ વન વિભાગને આપી દીધી હતી. હવે એ જોવું રહ્યું કે, વન વિભાગ બે દિવસમાં દીપડાને પકડવા કેટલો સફળ થાય છે.
Source: http://www.sandesh.com/sandesh_article.aspx?newsid=242443

વડાળબીડના ગેરકાયદે લાયન શોમાં મારણ તરીકે ગૌવંશનો ઉપયોગ.

સાવરકુંડલા,તા.૨૮
સાવરકુંડલાની વડાળબીડ ખાતે છેલ્લા બે માસથી થતો ગેરકાયદે લાયનશો અને સાવજો ને ગૌવંશને મારણ તરીકે પીરસાતું હોવાના અહેવાલથી સાવરકુંડલાના અખિલ વિશ્વ ગૌસંવર્ધન ટ્રસ્ટ અને ભાજપ-કોંગ્રેસના કાર્યકરોએ સંયુકત રીતે આવેદનપત્ર પાઠવી યોગ્ય શિક્ષાત્મક કાર્યવાહી કરવા રજૂઆત કરી છે.

• જવાબદારો સામે પગલાં લેવા ગૌસંવર્ધન ટ્રસ્ટની માગ 

સાવરકુંડલાના જંગલ વિસ્તાર અને નોર્મલ રેન્જમાં સાવજોનો વસવાટ વધુ છે અને આ સાવજો નિહાળવાના શોખીનો છેલ્લા એક-બે માસથી વડાળબીડના વડલી મંદિર ખાતે નાં બી.ટી.નાં થાંભલા પાસે ગૌવંશનું મારણ મુકતા હોવાના અહેવાલ અખબારોમાં પ્રસિધ્ધ થતાં ઘોડા છુટી ગયા પછી તબેલાને તાળાં મારવા જેવી વનતંત્રની કામગીરીથી સાવરકુંડલા અખિલ વિશ્વ ગૌસંવર્ધન ટ્રસ્ટના સભ્યો ખફા થયા છે અને જિલ્લાના ઉપપ્રમુખ દિલીપ જીરૂકા, ભાજપનાં મહામંત્રી હિમાંશુભાઈ ભટ્ટ, નાગરિક બેંકના ડિરેકટર પરાગભાઈ ત્રિવેદી સહિતનાએ મામલતદારને આવેદનપત્ર પાઠવી આવી અનૈતિક અને ગેરકાનૂની પ્રવૃત્તિ સામે કડકમા કડક પગલા લેવા માગણી કરી છે.
Source: http://www.sandesh.com/sandesh_article.aspx?newsid=242345

અમરેલી જિલ્લામાં યાયાવરનું આગમન.

Source: Bhaskar News, Amreli   |   Last Updated 2:26 AM [IST](28/11/2010

અમરેલી જિલ્લાનાં જળાશયો પર શિયાળાનાં આગમન સાથે જ યાયાવર પક્ષીઓનું આગમન શરૂ થઇ ગયું છે. ખાસ કરીને કુંજ કરકરાનાં મોટાં મોટાં ઝૂંડ દરિયાકાંઠે ઉતરાણ કરી રહ્યા છે. જે રીતે પક્ષીઓ આવી રહ્યાં છે તે જોતા આ વર્ષે પ્રવાસી પક્ષીઓની સંખ્યા ખૂબ જ મોટી રહેવાની ધારણા છે.
પ્રવાસી પક્ષીઓ માટે ખૂબ જ સાનુકૂળ માહોલ અમરેલી પંથકમાં જોવા મળી રહ્યા છે. ચોમાસુ સારું ગયું હોય જળાશયો પાણીથી છલોછલ છે. ઠંડીની પણ શરૂઆત થઇ ગઇ છે. જેના પગલે સાઇબીરિયાથી ઉડેલા વિદેશી મહેમાનો મહેમાનગતિ માણવા અહિં આવી પહોંચ્યા છે. હજારો કિમીની સફર પૂરી કરી અહિં પહોંચેલા મહેમાન પક્ષીઓ માટે શિકાર અને ખોરાકનો ભરપૂર ખજાનો હાજર છે.
હાલમાં અમરેલી જિલ્લામાં રાજુલા તાલુકાના દરિયાકાંઠે સૌથી વધુ પ્રવાસી પક્ષીઓનું આગમન થઇ રહ્યું છે. ચાંચ-રામપર, ખેરા અને પટવાના દરિયાકાંઠે આ પક્ષીઓ મોટી સંખ્યામાં ઉતર્યા છે અહિં દરિયામાં આ પક્ષીઓના ખોરાકની ભરમાર છે. આ ઉપરાંત ધારી પંથકનાં જળાશયો, સલડીના તળાવ, અમરેલીના વડી ડેમ અને વડિયા ડેમ પર પ્રવાસી પક્ષીઓ જોઇ શકાય છે. ટૂંકાગાળામાં અમરેલીના કામનાથ ડેમ પર ફલેમિંગના ધાડેધાડા દર વર્ષની જેમ આવશે તેની ધારણા રખાઇ રહી છે.
જળપ્લાવિત પક્ષીઓની આ સંખ્યા આ વર્ષે નોંધપાત્ર રીતે વધી છે તે જોતા કહી શકાય કે ચાલુ સાલે વિક્રમી સંખ્યામાં પ્રવાસી પક્ષીઓ અમરેલી જિલ્લામાં આવશે. હાલમાં વૈયાના ટોળાં ખૂબ જ મોટી સંખ્યામાં આવ્યા છે. આઠથી દસ જાતના બતક પણ નજરે પડે છે. જેને પ્રકૃતિ સાથે પ્રેમ છે તેમને માટે દ્રશ્યો મનભાવન છે.
Source: http://www.divyabhaskar.co.in/article/SAU-yayavar-came-in-amreli-district-1593875.html